Aadhaar beneficiary payments: કેન્દ્ર સરકારની વિવિધ કલ્યાણકારી યોજનાઓના લાભાર્થીઓની ઓળખ અને ચુકવણીની પ્રક્રિયામાં ફેરફાર થઈ શકે છે તેવી ચર્ચા શરૂ થઈ છે. કેન્દ્રીય પંચાયતી રાજ, મત્સ્યઉદ્યોગ, પશુપાલન અને ડેરી મંત્રી રાજીવ રંજન સિંહ (લલન સિંહ)એ એક કાર્યક્રમમાં આધાર કાર્ડના વિકલ્પ તરીકે બાયોમેટ્રિક ઓળખ અને મતદાર ઓળખપત્રના EPIC નંબરના ઉપયોગનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. જોકે, સરકારે તમામ યોજનાઓમાં આધારની જરૂરિયાત દૂર કરવાનો કોઈ સત્તાવાર નિર્ણય જાહેર કર્યો નથી. નવી વ્યવસ્થા કઈ યોજનાઓ માટે લાગુ પડશે અને ક્યારથી અમલમાં આવશે તે પણ સ્પષ્ટ નથી.
30 ઑક્ટોબરના કાર્યક્રમમાં શું કહ્યું?
30 ઑક્ટોબરે પંચાયતી રાજ મંત્રાલય દ્વારા જન યોજના અભિયાન 2026-27 અંગે આયોજિત રાષ્ટ્રીય કાર્યશાળામાં મંત્રીએ આ મુદ્દે નિવેદન આપ્યું હતું. અહેવાલો અનુસાર, તેમણે આધાર કાર્ડ જારી કરવાની પ્રક્રિયા અને તેની વિશ્વસનીયતા અંગે સવાલ ઉઠાવ્યા હતા. લાભાર્થીઓની ઓળખ અને ચુકવણી માટે બાયોમેટ્રિક ઓળખ તથા EPIC નંબરનો ઉપયોગ કરવાની શક્યતા અંગે તેમણે સંકેત આપ્યો હતો. જોકે, આ નિવેદનના આધારે નવી વ્યવસ્થાની સંપૂર્ણ વિગતો કે તેની કાનૂની પ્રક્રિયા નક્કી થઈ ગઈ હોવાનું માની શકાય નહીં.
કઈ સરકારી યોજનાઓમાં આધારનો ઉપયોગ થાય છે?
કેન્દ્ર સરકારની અનેક યોજનાઓમાં લાભાર્થીઓની ઓળખ, ઈ-કેવાયસી અને નાણાંની ચુકવણી માટે આધારનો ઉપયોગ થાય છે. તેમાં પ્રધાનમંત્રી કિસાન સન્માન નિધિ (PM-KISAN), પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના-ગ્રામીણ (PMAY-G) અને રાષ્ટ્રીય સામાજિક સહાય કાર્યક્રમ (NSAP) હેઠળની કેટલીક પેન્શન યોજનાઓનો સમાવેશ થાય છે. પશુપાલન અને ડેરી ક્ષેત્રની કેટલીક યોજનાઓમાં પણ આધાર આધારિત ઓળખ અથવા પ્રમાણીકરણની જોગવાઈ છે. જોકે, દરેક યોજનામાં દસ્તાવેજો અને ઓળખની શરતો અલગ હોઈ શકે છે.
શું હવે આધાર કાર્ડ માન્ય નહીં રહે?
હાલની માહિતીના આધારે એવું કહી શકાય નહીં કે PM-KISAN, આવાસ યોજના, વૃદ્ધાવસ્થા પેન્શન અથવા અન્ય સરકારી યોજનાઓમાં આધાર કાર્ડનો ઉપયોગ બંધ થઈ જશે. મંત્રીના નિવેદનમાં તમામ યોજનાઓ માટે લાગુ પડતી કોઈ ચોક્કસ નવી નીતિ, અમલીકરણની તારીખ કે વિગતવાર માર્ગદર્શિકા જાહેર કરવામાં આવી નથી. EPIC નંબર અને બાયોમેટ્રિક ઓળખને કઈ રીતે જોડવામાં આવશે તે પણ સ્પષ્ટ થવાનું બાકી છે.
લાભાર્થીઓએ અત્યારે શું કરવું?
લાભાર્થીઓએ હાલ પોતાની યોજનાના અમલમાં રહેલા નિયમો મુજબ જરૂરી દસ્તાવેજો, આધાર લિંકિંગ અને ઈ-કેવાયસીની પ્રક્રિયા પૂર્ણ રાખવી જોઈએ. માત્ર આ નિવેદનના આધારે આધાર કાર્ડનો ઉપયોગ બંધ કરવો કે જરૂરી પ્રમાણીકરણની પ્રક્રિયા અટકાવવી યોગ્ય નથી. જો સરકાર કોઈ ફેરફારને સત્તાવાર મંજૂરી આપશે, તો સંબંધિત મંત્રાલય અથવા યોજનાની સત્તાવાર માર્ગદર્શિકામાં તેની વિગતો જાહેર થવાની અપેક્ષા છે.
