Jhunjhunu road construction accident: રાજસ્થાનના ઝુંઝુનૂ જિલ્લામાં માર્ગ નિર્માણ કાર્ય દરમિયાન એક અત્યંત હૃદયદ્રાવક અને ગમખ્વાર અકસ્માત સર્જાયો છે, જેનાથી સમગ્ર વિસ્તારમાં ચીસાચીસ મચી ગઈ હતી. જિલ્લાના છાપોલી ગામ નજીક કદમ કુંડ તરફ જતા માર્ગનું નિર્માણ કાર્ય પૂરજોશમાં ચાલી રહ્યું હતું. આ કામગીરી દરમિયાન ડામર અને કપચી ભેળવવાનું વિશાળ મશીન (મિક્સર મશીન) ઉપરથી પસાર થઈ રહેલી 11,000 વોલ્ટની ભારે ક્ષમતાવાળી હાઈટેન્શન વીજળી લાઈનના સીધા સંપર્કમાં આવી ગયું હતું. મશીન લાઈનને અડતાંની સાથે જ તેમાં જોરદાર વીજ કરંટ ફેલાયો હતો અને ત્યાં કામ કરી રહેલા નિર્દોષ શ્રમિકો તેની ઝપેટમાં આવી ગયા હતા. આ ભયાનક અકસ્માતમાં 8 મજૂરોના ઘટનાસ્થળે જ કમકમાટીભર્યા મોત નીપજ્યા હતા, જ્યારે અન્ય 3 મજૂરો ગંભીર રીતે દાઝી જતાં જીવન-મરણ વચ્ચે ઝોલા ખાઈ રહ્યા છે.
રોડ નિર્માણ દરમિયાન મશીનમાં કરંટ દોડ્યો
પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, છાપોલી ગામમાં સોમવારે શ્રમિકો પોતાના રોજીંદા કામમાં વ્યસ્ત હતા અને રસ્તા પર કપચી પાથરવા માટે મિક્સર મશીનનું સંચાલન કરી રહ્યા હતા. આ દરમિયાન મશીનનો ઉપરનો ભાગ અચાનક ઉપરથી પસાર થતી 11 કેવી હાઈટેન્શન લાઇન સાથે સ્પર્શી ગયો હતો. વીજપ્રવાહ મશીન અને જમીનમાં ફેલાઈ જતાં શ્રમિકોને સંભાળવાની કે ભાગવાની એક સેકન્ડની પણ તક મળી નહોતી. ક્ષણવારમાં જ હસતો-રમતો નિર્માણ સ્થળનો માહોલ ચીસચીયારીઓ અને મોતના ભયાનક મંજરમાં ફેરવાઈ ગયો હતો. 8 શ્રમિકોના શરીર કરંટના કારણે ગંભીર રીતે દાઝી ગયા હતા અને ઘટનાસ્થળે જ તેમના શ્વાસ થંભી ગયા હતા.
8 મજૂરોના કરૂણ મોત, 3ની હાલત નાજુક
આ દુર્ઘટનામાં દાઝી ગયેલા અન્ય 3 શ્રમિકોને ગંભીર હાલતમાં તાત્કાલિક નજીકની સરકારી હોસ્પિટલ ખાતે ખસેડવામાં આવ્યા છે, જ્યાં તેમની હાલત અત્યંત નાજુક જણાવાઈ રહી છે. એક સાથે 8 શ્રમિકોના કરંટ લાગવાથી મોતના સમાચાર વાયુવેગે પ્રસરતાં આસપાસના ગ્રામીણ વિસ્તારોમાંથી સેંકડો લોકો ઘટનાસ્થળે દોડી આવ્યા હતા. પરિવારનું ગુજરાન ચલાવવા માટે સવારે ઘરેથી હસતા મોઢે નીકળેલા શ્રમિકોના મોતના સમાચાર મળતાં જ તેમના ઘરોમાં આક્રંદ અને કલ્પાંત છવાઈ ગયો હતો. સમગ્ર છાપોલી પંથકમાં આ અકસ્માતને પગલે ભારે શોકનું મોજું ફરી વળ્યું છે.
11 હજાર વોલ્ટની લાઈન નીચે સુરક્ષા વગર કામ કેવી રીતે ચાલતું હતું?
આ દર્દનાક દુર્ઘટના બાદ સૌથી મોટો પ્રશ્ન કોન્ટ્રાક્ટર અને વહીવટી તંત્રની ગુનાહિત બેદરકારી સામે ઉઠી રહ્યો છે. 11,000 વોલ્ટની જીવલેણ હાઈટેન્શન લાઇન નીચે વિશાળ કદના મશીનોથી કામ શરૂ કરતાં પહેલાં વીજ પુરવઠો બંધ કરાવવામાં કેમ ન આવ્યો? શું મશીનની ઊંચાઈ અને વાયરો વચ્ચેના સુરક્ષિત અંતરનું કોઈ પૂર્વ મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું હતું? શું શ્રમિકોને શોકપ્રૂફ ગ્લોવ્ઝ, બૂટ કે અન્ય સેફ્ટી ગિયર્સ આપવામાં આવ્યા હતા? આવા ગંભીર સવાલોના કારણે સ્થાનિક લોકોમાં ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે.
તંત્ર દ્વારા તપાસના આદેશ
છાપોલી ગામમાં સર્જાયેલી આ કાળમુખી ઘટનાએ સરકારી અને ખાનગી નિર્માણ સ્થળો પર શ્રમિકોની સુરક્ષા વ્યવસ્થાના દાવાઓની પોલ ખોલી નાખી છે. હાઈટેન્શન લાઈન નજીક કામ કરતી વખતે SOPનું સરેઆમ ઉલ્લંઘન થયું હોવાનું પ્રાથમિક દ્રષ્ટિએ જણાઈ રહ્યું છે. પોલીસ અને વહીવટી તંત્રના ઉચ્ચ અધિકારીઓ ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગયા છે અને તપાસ હાથ ધરી છે. તપાસ બાદ જે પણ કોન્ટ્રાક્ટર કે એજન્સીની બેદરકારી સામે આવશે તેની સામે કડક કાનૂની પગલાં ભરવામાં આવશે.
વિશેષ અને વધારાની માહિતી
બાંધકામ સ્થળોએ સુરક્ષા નિયમો: કેન્દ્રીય વીજળી સત્તામંડળના નિયમો અનુસાર, 11 કેવી જેવી હાઈટેન્શન લાઇન પાસેથી કોઈપણ બાંધકામ કે ભારે મશીનરી ચલાવતી વખતે ઓછામાં ઓછું 2.75 મીટરનું સુરક્ષિત અંતર જાળવવું ફરજિયાત છે. જો વાયરો નીચા હોય તો વીજ કંપની પાસેથી પાવર શટડાઉન લીધા વગર કામ શરૂ કરી શકાતું નથી.
શ્રમિક વળતર જોગવાઈઓ: કામ દરમિયાન અકસ્માતમાં મૃત્યુ પામેલા શ્રમિકોના પરિવારોને 'વર્કમેન કોમ્પન્સેશન એક્ટ' તથા મુખ્યમંત્રી રાહત ભંડોળમાંથી તાત્કાલિક યોગ્ય આર્થિક સહાય પૂરી પાડવા ગ્રામજનો અને સ્થાનિક આગેવાનોએ જોરદાર માંગણી કરી છે.
