Netanyahu stresses: ઈઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ ભવિષ્યમાં અમેરિકા સાથેના સંબંધોમાં તણાવ ઊભો થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરતાં ભારત સહિત અન્ય દેશો સાથે વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી મજબૂત કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, આગામી વર્ષોમાં અમેરિકામાં સત્તા પરિવર્તન થાય અને ઈઝરાયેલ પ્રત્યે કડક વલણ ધરાવતું વહીવટ સત્તામાં આવે તો તેની અસર બંને દેશો વચ્ચેના લશ્કરી સહયોગ અને વ્યૂહાત્મક સંબંધો પર પડી શકે છે. આ સંભવિત પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને ઈઝરાયેલે અત્યારથી જ પોતાના આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોનો વ્યાપ વધારવો જોઈએ.
અમેરિકાની નીતિમાં ફેરફારની શક્યતાને લઈને ચિંતા
27 ઓક્ટોબરે યોજાનારી સામાન્ય ચૂંટણીઓ પહેલાં એક કાર્યક્રમને સંબોધતાં નેતન્યાહૂએ અમેરિકાની ભાવિ નીતિ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે આશંકા દર્શાવી હતી કે આગામી બે વર્ષમાં અમેરિકામાં સત્તા પરિવર્તન થઈ શકે છે અને ઈઝરાયેલ પ્રત્યે ઓછું અનુકૂળ વલણ ધરાવતા રાષ્ટ્રપતિ સત્તામાં આવી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં ઈઝરાયેલ અમેરિકા સાથેના સંબંધોનું સંચાલન કેવી રીતે કરશે અને પોતાના હિતોનું રક્ષણ કરવા કયા પગલાં લેશે, તે અંગે અત્યારથી વિચારવાની જરૂર હોવાનું તેમણે જણાવ્યું હતું. નેતન્યાહૂનું આ નિવેદન અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તેમના અભિયાનને મજબૂત સમર્થન આપ્યાના થોડા કલાકો બાદ આવ્યું હોવાનું જણાવાયું છે. નેતન્યાહૂએ ટ્રમ્પના વર્તમાન કાર્યકાળ દરમિયાન બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોનો લાભ ઉઠાવીને ઈઝરાયેલની આંતરરાષ્ટ્રીય સ્થિતિ વધુ મજબૂત કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. જોકે, અમેરિકામાં ભવિષ્યમાં કઈ સરકાર સત્તામાં આવશે અને તેની નીતિ ઈઝરાયેલ પ્રત્યે કેવી રહેશે તે હાલ અનિશ્ચિત છે.
ભારત અને લેટિન અમેરિકામાં નવા સાથી શોધવાની તૈયારી
નેતન્યાહૂએ જણાવ્યું કે ઈઝરાયેલે માત્ર અમેરિકા પર આધાર રાખવાને બદલે વિશ્વના અન્ય પ્રદેશોમાં પણ પોતાના સંબંધો વિસ્તૃત કરવા જોઈએ. તેમણે ખાસ કરીને ભારતનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું કે ભારત એક મોટો દેશ છે અને તેની સાથેના સંબંધો ઈઝરાયેલ માટે મહત્ત્વ ધરાવે છે. તેમના મતે, ભારત જેવા અન્ય દેશો સાથે પણ સહયોગ વધારીને ઈઝરાયેલ પોતાની રાજદ્વારી અને વ્યૂહાત્મક સ્થિતિ મજબૂત કરી શકે છે. આ ઉપરાંત, તેમણે લેટિન અમેરિકાના બદલાતા રાજકીય પરિદૃશ્ય અને બ્રાઝિલનો ઉલ્લેખ કરીને કહ્યું કે ઈઝરાયેલે વિવિધ દેશો સાથે ભાગીદારી વધારવા માટે સક્રિય પ્રયાસો કરવા પડશે. તેમણે એવો અભિગમ રજૂ કર્યો કે ઈઝરાયેલની ટેકનોલોજી, સુરક્ષા ક્ષમતાઓ અને અન્ય ક્ષેત્રોમાં યોગદાન એટલું મૂલ્યવાન હોવું જોઈએ કે વધુ દેશો તેની સાથે સહયોગ કરવા ઇચ્છે.
ભારત સાથેના સંબંધોનો અગાઉ પણ ઉલ્લેખ કરી ચૂક્યા છે
નેતન્યાહૂએ અગાઉ પણ ભારત અને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથેના સંબંધોને ઈઝરાયેલની આંતરરાષ્ટ્રીય સ્થિતિના મહત્ત્વપૂર્ણ ભાગ તરીકે રજૂ કર્યા છે. મે મહિનાની શરૂઆતમાં તેમણે ભારત જેવી મોટી શક્તિ સાથે ઈઝરાયેલના વિશિષ્ટ સંબંધો હોવાનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે ભારતના લોકોમાં ઈઝરાયેલ પ્રત્યે સકારાત્મક લાગણી હોવાનો દાવો પણ કર્યો હતો. ભારત અને ઈઝરાયેલ વચ્ચે સંરક્ષણ, સુરક્ષા, ટેકનોલોજી, વેપાર અને કૃષિ સહિતના ક્ષેત્રોમાં સહયોગ રહ્યો છે. નેતન્યાહૂના તાજેતરના નિવેદનથી સ્પષ્ટ થાય છે કે તેઓ આ સંબંધોને વધુ વ્યાપક આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યૂહરચનાના ભાગરૂપે જુએ છે. જોકે, નવા જોડાણો અંગેની વાતો અને વાસ્તવિક નીતિગત પગલાં વચ્ચેનો તફાવત ધ્યાનમાં રાખવો જરૂરી છે.
અમેરિકાની ડેમોક્રેટિક પાર્ટી સાથેના તણાવની ચર્ચા
ઈઝરાયેલના કેટલાક રાજકીય વિશ્લેષકોના મતે, અમેરિકાની ડેમોક્રેટિક પાર્ટીના અમુક વર્ગોમાં ઈઝરાયેલ પ્રત્યે વધતી નારાજગી પાછળ નેતન્યાહૂની નીતિઓ અને રાજકીય નિર્ણયો પણ એક કારણ હોઈ શકે છે. ભૂતપૂર્વ અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિઓ બરાક ઓબામા અને જો બિડેન સાથે નેતન્યાહૂના સંબંધોમાં અગાઉ અનેક વખત તણાવ જોવા મળ્યો હતો. બીજી તરફ, નેતન્યાહૂ પોતાના સ્થાનિક સમર્થકો સમક્ષ એવા નેતા તરીકેની છબી રજૂ કરતા રહ્યા છે, જે ઈઝરાયેલના હિતો માટે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિઓ સાથે પણ મતભેદ વ્યક્ત કરી શકે છે. અમેરિકાની સાથે મજબૂત સંબંધો જાળવવા અને સાથે અન્ય દેશો સાથેના વિકલ્પો વધારવાની તેમની વાત આ રાજકીય અભિગમ સાથે જોડાયેલી હોવાનું માનવામાં આવે છે. હાલમાં નેતન્યાહૂના નિવેદનથી ઈઝરાયેલની વિદેશનીતિમાં વૈવિધ્ય લાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકાયો છે. અમેરિકા સાથેના સંબંધો યથાવત્ રાખીને ભારત અને લેટિન અમેરિકાના દેશો સાથે સહયોગ વધારવાની યોજના કેટલા પ્રમાણમાં આગળ વધે છે, તે આગામી રાજદ્વારી પગલાં પર નિર્ભર રહેશે.
