Russia Ukraine war: રશિયા સાથેના તણાવને લઈને અમેરિકાએ પોતાના કેટલાક NATO સાથી દેશોને જાહેર નિવેદનોમાં સંયમ રાખવાની સલાહ આપી હોવાનો અહેવાલ સામે આવ્યો છે. રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, પેન્ટાગોનના અધિકારીઓએ લિથુઆનિયા, લાતવિયા અને એસ્ટોનિયા સહિતના યુરોપિયન દેશોને રશિયા અંગેની ઉશ્કેરણીજનક વાણીથી દૂર રહેવા જણાવ્યું હતું. યુક્રેન યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે અમેરિકાના રાજદ્વારી પ્રયાસો અને યુરોપમાં અમેરિકાની લશ્કરી તૈનાતીની સમીક્ષા વચ્ચે આ સંદેશ આપવામાં આવ્યો હોવાનું કહેવાય છે. જોકે, આ સંદેશ મેળવનારા તમામ દેશોની યાદી જાહેર થઈ નથી.
બાલ્ટિક દેશોને રશિયા અંગે સંયમ રાખવાની સલાહ
રોઇટર્સના અહેવાલમાં આ બાબતથી પરિચિત ચાર વ્યક્તિઓને ટાંકીને જણાવાયું છે કે અમેરિકાના અધિકારીઓ માને છે કે યુરોપના કેટલાક નેતાઓનાં નિવેદનો પ્રાદેશિક સુરક્ષા માટે જોખમ ઊભું કરી શકે છે. આ સંદેશ અલગ-અલગ દ્વિપક્ષીય બેઠકો દરમિયાન આપવામાં આવ્યો હોવાનું કહેવાય છે. અમેરિકાના પેન્ટાગોનમાં નીતિ સંબંધિત જવાબદારી સંભાળતા એલ્બ્રિજ કોલ્બી આ સંદેશ આપનારા અધિકારીઓમાં સામેલ હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે. તેઓ યુરોપમાં અમેરિકાની સૈન્ય તૈનાતી અને સંરક્ષણ નીતિની સમીક્ષા સાથે પણ સંકળાયેલા છે.
'રશિયાને ઉશ્કેરે તેવી ભાષા ટાળો'
અહેવાલ મુજબ, કોલ્બીએ બાલ્ટિક દેશના એક અધિકારી સાથેની વાતચીતમાં રશિયાને ઉશ્કેરે તેવી ભાષા ટાળવાની સલાહ આપી હતી. યુરોપના કેટલાક નેતાઓએ અગાઉ એવું સૂચવ્યું હતું કે યુક્રેનમાં યુદ્ધ દરમિયાન રશિયાને ઘેરવામાં આવ્યું છે અને તે હવે વધુ જોખમી પગલાં લઈ શકે છે. અમેરિકી અધિકારીઓએ આવી ટિપ્પણીઓ અંગે સંયમ રાખવાની જરૂરિયાત વ્યક્ત કરી હોવાનું કહેવાય છે. એસ્ટોનિયાના વડા પ્રધાન ક્રિસ્ટજન મિહાલે સપ્ટેમ્બરના અંતમાં રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનની સરખામણી ખૂણામાં ધકેલાયેલા ઉંદર સાથે કરી હતી. આ પ્રકારનાં નિવેદનો યુરોપ અને રશિયા વચ્ચેના તણાવને વધુ વકરાવી શકે છે કે નહીં, તે અંગે પશ્ચિમી દેશોમાં ચર્ચા ચાલી રહી છે. એક યુરોપિયન અધિકારીએ રોઇટર્સને જણાવ્યું હતું કે અમેરિકાનો સંદેશ એવો હતો કે વૉશિંગ્ટન યુરોપની સુરક્ષામાં મદદ કરી રહ્યું છે, પરંતુ સાથી દેશોએ જાહેર નિવેદનોમાં વધુ પડતી આક્રમક ભાષા ટાળવી જોઈએ. એસ્ટોનિયન પ્રતિનિધિમંડળને પણ જાહેર નિવેદનોમાં સંતુલન જાળવવાની સલાહ આપવામાં આવી હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે.
યુક્રેન યુદ્ધને લઈને અમેરિકાની બદલાતી વ્યૂહરચના
આ સલાહ એવા સમયે આપવામાં આવી છે જ્યારે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું વહીવટીતંત્ર યુક્રેન યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે રાજદ્વારી વાટાઘાટો આગળ વધારવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. અહેવાલ મુજબ, આ પ્રયાસોમાં રશિયા પરના કેટલાક પ્રતિબંધોમાં રાહત જેવા વિકલ્પો અંગે વિચારણા અને રશિયન ઊર્જા સ્થાપનો પરના હુમલા રોકવા માટે યુક્રેન પર દબાણ જેવા મુદ્દાઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. આ પરિસ્થિતિમાં અમેરિકાની પ્રાથમિકતા રશિયા સાથેના તણાવને નિયંત્રિત કરીને વાટાઘાટો માટે અનુકૂળ વાતાવરણ ઊભું કરવાની હોઈ શકે છે. બીજી તરફ, યુરોપના કેટલાક દેશો રશિયાને પોતાની સુરક્ષા માટે સતત જોખમ ગણાવે છે અને તેની સામે મજબૂત વલણ જાળવવાની તરફેણ કરે છે.
રશિયાના ખતરા અંગે NATOમાં મતભેદ
રશિયાના જોખમને જાહેરમાં કેવી રીતે રજૂ કરવું તે મુદ્દે NATO દેશોમાં અલગ-અલગ અભિગમ જોવા મળે છે. કેટલાક અધિકારીઓ માને છે કે રશિયા અંગે સતત આક્રમક ચેતવણીઓ આપવાથી મોસ્કોને પશ્ચિમી દેશોમાં ભય ફેલાવવાની તક મળી શકે છે. જ્યારે અન્ય અધિકારીઓનું કહેવું છે કે યુરોપના નાગરિકોને સંભવિત જોખમ વિશે સ્પષ્ટ માહિતી આપવી જરૂરી છે, જેથી તેઓ સંરક્ષણ ખર્ચ અને સુરક્ષા માટેની તૈયારીઓનું મહત્ત્વ સમજી શકે. આ મતભેદ માત્ર નિવેદનો પૂરતા મર્યાદિત નથી. યુરોપિયન દેશો માટે સંરક્ષણ બજેટ, લશ્કરી તૈયારી અને અમેરિકાની સુરક્ષા પ્રતિબદ્ધતા જેવા મુદ્દાઓ પણ મહત્ત્વ ધરાવે છે. તેથી રશિયા અંગેના જાહેર સંદેશમાં કેટલો કડક અભિગમ અપનાવવો તે NATO માટે સંવેદનશીલ પ્રશ્ન બની રહ્યો છે.
યુરોપમાં શંકાસ્પદ તોડફોડની ઘટનાઓથી ચિંતા
દરમિયાન, યુરોપમાં મહત્વપૂર્ણ સ્થાપનોને નિશાન બનાવવાના કથિત પ્રયાસોને લઈને પણ ચિંતા વધી છે. અહેવાલ મુજબ, જર્મનીમાં બે બેલારુસિયન નાગરિકોની મહત્વપૂર્ણ સ્થાપનોમાં આગ લગાડવાનું કાવતરું ઘડવાના આરોપસર ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. આ ઉપરાંત, સપ્ટેમ્બરમાં લીપઝિગ/હેલ એરપોર્ટ પર ડ્રોન સંબંધિત ઘટનાના પ્રયાસ માટે જર્મનીએ રશિયા પર આક્ષેપ કર્યા હોવાનું જણાવાયું છે. જોકે, મોસ્કોએ આ આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે. આ ઘટનાઓને કારણે યુરોપમાં સંભવિત સુરક્ષા જોખમો અંગેની ચર્ચા વધુ તીવ્ર બની છે.
અમેરિકા અને યુરોપ વચ્ચે સુરક્ષાનું સંતુલન મોટો પડકાર
પેન્ટાગોન દ્વારા રશિયા અંગેના નિવેદનોમાં સંયમ રાખવાની સલાહ આપવામાં આવી હોવાના અહેવાલથી અમેરિકા અને તેના યુરોપિયન સાથી દેશો વચ્ચે સુરક્ષા અંગેના અભિગમમાં રહેલા તફાવતો ફરી ચર્ચામાં આવ્યા છે. એક તરફ અમેરિકા યુક્રેન યુદ્ધને રાજદ્વારી માર્ગે સમાપ્ત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે, તો બીજી તરફ યુરોપના કેટલાક દેશો રશિયાના સંભવિત જોખમ સામે વધુ સતર્ક રહેવા માગે છે. જોકે, આ સલાહને NATOમાં રશિયા અંગેની નીતિમાં સત્તાવાર ફેરફાર તરીકે જોવી યોગ્ય નહીં બને. અહેવાલમાં ટાંકવામાં આવેલા અધિકારીઓનાં નિવેદનો અને સંબંધિત સરકારોની સત્તાવાર સ્પષ્ટતા સામે આવ્યા બાદ જ આ સંદેશની વ્યાપકતા અને તેની નીતિગત અસર અંગે વધુ સ્પષ્ટ ચિત્ર મળી શકશે.
